Bạn luyện piano mỗi ngày nhưng vẫn chậm tiến bộ? Hãy đổi cách chia thời gian
Có một thói quen rất dễ gặp khi học piano: mở bản nhạc, đặt tay vào đầu bài và chơi từ đầu đến cuối.
Một lần. Rồi lần nữa.
Sau một thời gian, bạn có cảm giác mình đã luyện rất nhiều. Nhưng khi gặp lại một đoạn khó, nó vẫn là đoạn khó.
Vấn đề đôi khi không nằm ở số giờ luyện đàn. Nó nằm ở cách bạn phân bổ thời gian trong số giờ đó.
Bạn đang luyện bài hay đang luyện chỗ yếu?
Hãy thử nhớ lại buổi tự học piano gần nhất.
Nếu bạn dành 30 phút để chơi một tác phẩm, có thể 20 phút trong đó được dành cho những đoạn bạn đã tương đối chắc. Bạn vẫn chơi đúng, vẫn cảm thấy trôi chảy và buổi tập có vẻ hiệu quả.
Nhưng đoạn khó nhất của bài có thể chỉ nhận được vài phút chú ý.
Điều này tạo ra một nghịch lý:
Bạn luyện rất nhiều, nhưng phần cần cải thiện nhất lại được luyện ít nhất.
Vì vậy, thay vì hỏi “Hôm nay mình đã chơi bài này bao nhiêu lần?”, hãy thử hỏi:
“Hôm nay mình đã dành bao nhiêu thời gian cho chỗ yếu nhất?”
Thử quy tắc 15 phút
Bạn không cần thay đổi toàn bộ cách luyện đàn ngay lập tức.
Trong một buổi học piano, hãy thử dành riêng 15 phút như sau.
2 phút: chơi nhanh toàn bài
Chơi một lượt ở tốc độ phù hợp, không cần cố biểu diễn.
Mục tiêu duy nhất là tìm ra 1–2 điểm đang làm bạn mất kiểm soát.
Đó có thể là một đoạn chạy ngón, một chuyển hợp âm, một điểm đổi vị trí tay hoặc đơn giản là nơi bạn luôn bị chậm lại.
Đừng chọn năm vấn đề cùng lúc.
Hãy chọn vấn đề ảnh hưởng rõ nhất đến việc chơi của bạn.
8 phút: chỉ luyện điểm yếu
Bây giờ tạm quên toàn bộ bài.
Lấy đúng đoạn khó và thu nhỏ phạm vi luyện tập.
Nếu đoạn khó dài bốn ô nhịp, hãy thử chỉ luyện hai ô nhịp đầu. Nếu vẫn chưa rõ vấn đề, thu nhỏ tiếp.
Mục tiêu không phải là chơi thật nhiều lần.
Mỗi lần lặp phải trả lời được một câu hỏi:
- Tôi sai nốt nào?
- Tôi bị chậm ở đâu?
- Ngón nào khiến chuyển động bị khựng?
- Hai tay có thực sự cùng rơi vào một thời điểm không?
- Tôi có đang tăng tốc vì đoạn này dễ hơn phần trước không?
Khi biết mình đang sửa điều gì, vài phút luyện tập có mục đích có thể khác hoàn toàn với việc chơi đi chơi lại một cách máy móc.
3 phút: luyện điểm nối
Đây là phần thường bị bỏ qua khi tự học piano.
Giả sử bạn đã chơi riêng đoạn khó khá ổn. Đừng lập tức quay về đầu bài.
Hãy lấy một hoặc hai ô nhịp trước đoạn khó và một hoặc hai ô nhịp sau nó.
Luyện:
đoạn trước → điểm khó → đoạn sau
Điều này giúp xử lý khoảnh khắc chuyển tiếp, nơi lỗi thường xuất hiện khi bạn ghép các phần lại với nhau.
2 phút: kiểm tra bằng cách chơi toàn bài
Cuối cùng, chơi lại toàn bộ tác phẩm.
Không cần kỳ vọng mọi thứ đã hoàn hảo.
Chỉ cần xem điểm yếu vừa luyện có thay đổi không.
Nếu vẫn chưa ổn, bạn đã có thông tin cho buổi tập tiếp theo. Nếu đã ổn hơn, hãy chuyển sang một điểm yếu khác thay vì tiếp tục lặp lại phần đã chắc.
Một dấu hiệu cho thấy bạn đang luyện chưa đúng cách
Nếu bạn có thể chơi một bài từ đầu đến cuối khá trôi chảy khi luyện một mình, nhưng cứ đến một đoạn cụ thể là mất tự tin, hãy thử dừng việc chơi cả bài quá nhiều lần.
Thay vào đó, hãy bắt đầu trực tiếp từ đoạn đó.
Bạn có thể thử ba điểm xuất phát khác nhau trong cùng một tác phẩm.
Nếu chỉ có thể chơi chắc khi bắt đầu từ đầu, có khả năng trí nhớ của bạn đang phụ thuộc khá nhiều vào chuỗi những gì vừa chơi trước đó.
Đó là lúc nên luyện từng đoạn và các điểm nối độc lập hơn.
Luyện nhiều không bằng luyện đúng mục tiêu
Điều này không có nghĩa là chơi toàn bài từ đầu đến cuối là vô ích.
Chơi toàn bài vẫn cần thiết để kiểm tra độ liền mạch, sức bền và khả năng duy trì sự tập trung.
Nhưng nó nên là một phần của buổi luyện, chứ không nhất thiết là toàn bộ buổi luyện.
Bạn có thể hình dung một buổi luyện đàn như thế này:
Kiểm tra → tìm điểm yếu → xử lý điểm yếu → luyện điểm nối → kiểm tra lại.
Thay vì:
Chơi cả bài → chơi lại cả bài → lại chơi cả bài.
Sự khác biệt nằm ở chỗ bạn có dành đủ thời gian cho thứ đang cản trở mình tiến bộ hay không.
Nếu bạn đang tự học piano
Khi tự học piano, không có giáo viên ngồi bên cạnh để chỉ ngay: “Đoạn này đang là vấn đề của em”.
Bạn cần tự trở thành người quan sát quá trình luyện của mình.
Sau mỗi buổi, chỉ cần ghi lại một câu ngắn:
“Hôm nay vấn đề lớn nhất của mình là…”
Ngày mai, bắt đầu buổi tập bằng chính vấn đề đó.
Sau vài tuần, bạn sẽ có một danh sách rất rõ những kỹ năng mình đang thực sự cải thiện, thay vì chỉ biết rằng mình đã dành rất nhiều giờ bên cây đàn.
Hãy thử ngay trong buổi luyện hôm nay
Lần tới khi ngồi vào đàn, đừng vội bắt đầu từ ô nhịp đầu tiên.
Hãy dành hai phút để tìm chỗ yếu nhất.
Sau đó dành phần lớn thời gian còn lại cho nó.
Bởi mục tiêu của luyện piano không phải là chứng minh rằng bạn đã có thể chơi những gì mình đã biết.
Mục tiêu là biến thứ mình chưa làm tốt thành thứ mình có thể làm tốt hơn.
Và đôi khi, để tiến bộ nhanh hơn, bạn không cần luyện lâu hơn.
Bạn chỉ cần dành thời gian luyện đúng chỗ hơn.